عفونت کلیه یا پیلونفریت چیست؟

یکی از بیماری‌های کلیه که ممکن است باعث از دست رفتن و تخریب کلیه‌ها شود، عفونت کلیه یا «پیلونفریت» است. در واقع، به علت احتمال بالای آسیب به کلیه‌ها به دنبال عفونت، درمان عفونت ادراری جزو اورژانس‌های ارولوژی محسوب می‌شود.

عفونت کلیه - درد کلیه

عفونت کلیه یا پیلونفریت

پیلونفریت حاد نوعی عفونت باکتریایی کلیه است که سبب التهاب بافت و لگنچه کلیه می‌شود.

شایع‌ترین علت ایجاد عفونت حاد کلیه، نوعی باکتری است که از بخش‌های پایینی دستگاه ادراری به بالا صعود می‌کند و سبب درگیری کلیه می‌شود.

وجود ریفلاکس ادراری یا برگشت ادرار به کلیه نیز موجب افزایش خطر پیلونفریت حاد می‌شود.

همچنین به دنبال عفونت‌های خونی با عامل میکروبی نیز ممکن است آبسه و عفونت کلیه رخ دهد. ‌

در خانم‌ها به علت کوتاه بودن مجرای ادراری و ساختار بدن و نزدیکی سوراخ ادراری به سوراخ واژن و مقعد که هر دو منشاء آلودگی محسوب می‌شود، بیشتر در معرض خطر عفونت کلیه قرار دارند.و نیز به جز خانم‌ها، کودکانی که مبتلا به برگشت ادراری هستند هم در خطر عفونت ادراری قرار دارند.

در این دسته از کودکان به علت برگشت ادرار از مثانه به کلیه‌ها، ادرار عفونی می‌شود و باکتری را به کلیه‌ها رسانده و باعث عفونت کلیه و آسیب به آن می‌شود. درحال حاضر شایع‌ترین علت از کارافتادن کلیه و آسیب کلیه‌های اطفال ناشی از برگشت ادرار از مثانه به کلیه و عفونت کلیه ناشی از این برگشت ادراری است.‌

در افرادی که مبتلا به عفونت‌های مقاربتی از قبیل سوزاک، سیفلیس و ایدز هستند نیز به علت آلوده‌شدن مجرای تناسلی، باکتری بتدریج به طرف کلیه‌ها حرکت کرده و کلیه‌ها را با عفونت‌ درگیر و تخریب می‌کند. پسبیماری های مربوط به سیستم ادراری باید جدی گرفته شوند.

درمان عفونت کلیه باکتریایی، با آنتی بیوتیک صورت می‌گیرد و پس از انجام آزمون‌های حساسیت میکروب به این داروها، در صورت لزوم دارو عوض شده و درمان طی ده تا چهارده روز ادامه می‌یابد.
‌ پیلونفریت

راه‌های انتقال عفونت به کلیه کدام‌اند؟

میکروب‌های عفونت‌زا معمولا از قسمت‌های پایینی دستگاه ادراری به کلیه رفته و ایجاد عفونت می‌کنند. این عارضه معمولا در صورت وجود انسداد در مسیر ادراری بر اثر سنگ یا اختلال ساختمانی یا اختلال عملکرد دستگاه ادراری و برگشت ادراری بیشتر اتفاق می‌افتد.

انتشار عفونت از طریق خون در نوزادان در بروز عفونت کلیه نقش مهمی دارد.همچنین انتشار از طریق کانال لنفاوی نیز ممکن، اما نادر است.

از سوی دیگر، انتشار مستقیم عفونت از اعضای مجاور مثلا در آبسه داخل شکمی یا بیماری التهابی لگنی ممکن است در مواردی اتفاق بیفتد.

نشانه‌های عفونت حاد کلیه چیست؟

اگر به طور ناگهانی دچار تب و لرز، درد یک طرفه یا دو طرفه پهلو و علائمی چون سردرد، درد عضلانی و ضعف عمومی و بی‌حالی گشتید، باید برای بررسی علت بروز این عوارض به متخصص کلیه مراجعه کنید.

سوزش و تکرر ادرار، نیاز فوری به ادرار کردن، ادرار کدر و خونی و بدبو در کنار تهوع و استفراغ باید جدی گرفته شود.

در بچه ها و نوزادان علاوه بر علائم فوق، بی حالی و عدم شیرخوردن و عدم مکیدن پستان مادر نیز می تواند از علائم عفونت کلیه باشد.

در سنین پایین و در بچه ها کاهش وزن و عدم رشد بچه ها می تواند نشانه عفونت کلیه باشد.

تشخیص عفونت کلیه با انجام آزمایش خون و کشت ادرار ممکن است و در موارد مشکوک یا عارضه‌دار نیز از سی‌تی‌اسکن و سونوگرافی برای تشخیص قطعی عفونت استفاده می‌شود.

 

چه عواملی خطر ابتلا به عفونت کلیه را زیاد می کند؟

 

– برگشت ادرار از مثانه به کلیه ها مخصوصا در کودکان
– کاهش قدرت ایمنی بدن در سرطان ها، ایدز و بیماری های مزمن
– حاملگی در خانم ها نیز از عوامل مستعد کننده عفونت کلیه ها است.
– مثانه عصبی (نوروژنیک) که در آن، ادرار فرد کامل خارج نمی شود و در مثانه باقی می ماند.
– انسداد در مسیر خروجی ادرار از کلیه ها، به عنوان مثال در بزرگی پروستات در مردان، تنگی مجرای ادرار، تنگی لوله حالب (میزنای) در محل اتصال آن به کلیه و مثانه

 

درمان آنتی‌بیوتیکی عفونت کلیه


درمان عفونت کلیه با آنتی بیوتیک صورت می‌گیرد و پس از انجام آزمون‌های حساسیت میکروب به این داروها، در صورت لزوم دارو عوض شده و درمان طی ده تا چهارده روز ادامه می‌یابد.

در صورتی که بیمار، بدحال باشد، در بیمارستان بستری شده و تزریق آنتی‌بیوتیک برای وی انجام می‌شود. البته بعد از سه تا پنج روز نیز آنتی‌بیوتیک خوراکی داده می‌شود و تا 14 روز ادامه پیدا می‌کند. اگر کشت خون بیمار مثبت باشد نیز دوره درمان طولانی‌تر خواهد بود.

در صورت وجود آبسه کلیه، انسداد مسیر ادراری یا اختلال دستگاه ادراری این عوامل باید برای درمان موثر برطرف شود.

معمولا پیلونفریت حاد در بالغین، اسکار (اثر جوش‌خوردگی و ترمیم) کلیوی یا آسیب پایدار بر جای نمی‌گذارد، ولی در کودکان به علت کامل نشدن رشد کلیه، عفونت کلیه می‌تواند اسکار ایجاد کند و به طور دائم عملکرد کلیه را مختل نماید.

در صورت وجود برگشت ادرار از مثانه به کلیه‌ها در کودکان، حتما به پزشک متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید.

عفونت مزمن کلیه خطرناک‌تر است.


عفونت مزمن کلیه از حاد بسیار خطرناک‌تر است، چرا که این نوع عفونت با ایجاد اسکار و آتروفی (کوچک شدن) کلیه که به نارسایی کلیه می‌انجامد، مشخص می‌شود.

در صورتی که عفونت حاد وجود نداشته باشد بیمار، بدون علامت خواهد بود و بعد از ایجاد نارسایی کلیه، علائم مربوط به آن و افزایش فشار خون ظاهر خواهد شد.

البته اختلال زمینه‌ای دستگاه ادراری در کنار عفونت‌های مکرر از عوامل ایجاد عفونت مزمن کلیه محسوب می‌شود.

همچنین عواملی مانند دیابت، سنگ کلیه و آسیب کلیه ناشی از داروها نیز گاهی در بروز عفونت کلیه دخالت دارند.‌

حتی ممکن است در چنین شرایطی، آزمایش ادرار کاملا طبیعی باشد، در حالیکه عفونت فعال است و باکتری در ادرار وجود دارد که در این صورت، کشت ادرار مثبت می‌شود.

البته معمولا عفونت کلیه با رادیوگرافی ساده شکم و با دیدن کلیه‌های کوچک شده و حدود نامنظم کلیه تشخیص داده می‌شود.

توجه داشته باشید که تخریب کلیه، غیرقابل برگشت است. بی‌شک با شناسایی اختلال ساختمانی دستگاه ادراری و رفع آن و پیشگیری از عفونت‌های مکرر می‌توان از آسیب بیشتر کلیه جلوگیری کرد.

درمان عفونت کلیه در صورت موفق نبودن درمان دارویی به کمک جراحی و رفع اختلال زمینه‌ای صورت می‌گیرد.

 

عفونت کلیه

نکات بهداشتی برای پیشگیری از عفونت کلیه

 

ـ رعایت بهداشت فردی و جنسی از عوامل بسیار مهم در جلوگیری از عفونت کلیه‌ها است.

ـ در صورت وجود برگشت ادرار از مثانه به کلیه‌ها در کودکان، حتما به پزشک متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید و کودک به صورت منظم، تحت نظر پزشک باشد.

ـ عوامل زمینه‌ای از قبیل سنگ‌های انسدادی کلیه و تنگی‌های مادرزادی و اکتسابی کلیه را بموقع درمان کنید.

ـ چکاب منظم هر شش ماه یکبار کلیه‌ها و مجاری ادراری را فراموش نکنید.

ـ در صورت مشاهده علائم پیلونفریت ، به سرعت به‌پزشک مراجعه کنید.

ـ مصرف مایعات فراوان، بخصوص نوشیدن هر دو ساعت یک لیوان آب برای جلوگیری از پیلونفریت بسیار کمک‌کننده است.

ـ مشکل تخلیه نشدن مثانه را زیر نظر پزشک متخصص کلیه درمان کنید.

 

 

 

ویدئوی آموزشی در خصوص عفونت کلیه

2 Comments
  1. محمد says

    بسیار عالی بووود
    ممنونم

    1. m.nurse says

      خواهش میکنم. امیدوارم مفید واقع شود.

Leave A Reply

Your email address will not be published.