چه عواملی سلامت کلیه ها را به خطر می‌اندازد؟

قبل از بررسی عوامل مهم و خطرزای سلامت کلیه ، بطور خلاصه با اعمال و وظایف آن آشنا می‌شویم.

 کلیه انسان human kidney - سلامت کلیه

ﮐﺎر ﮐﻠﯿﻪ ﭼﯿﺴﺖ؟

ﮐﻠﯿﻪ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺪن اﺳﺖ و ﺣﺠﻢ ﺧﻮن و ﻣﺎﯾﻌﺎت ﺑﺪن را ﮐﻨﺘﺮل کرده و ﺑﺎ ﺗﺮﺷﺤﺎت ھﻮرﻣﻮﻧﯽ ﺧﻮد اداﻣﻪ ﺣﯿﺎت را در ﺑﺪن ﻣﺎ امکانپذیر ﻣﯽ ﮐﻨﺪ. ﮐﻠﯿﻪ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻓﻌﺎل ﺳﺎزی ویتامین D ﻧﯿﺰ ھﺴﺖ و از اﯾﻦ طﺮﯾﻖ ﻣﺎﻧﻊ ﭘﻮﺳﯿﺪﮔﯽ اﺳﺘﺨﻮان ﻣﯽ ﺷﻮد. ھﻤﭽﻨﯿﻦ ھﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ روزه ﻣﯽ ﮔﯿﺮﯾﺪ ﯾﺎ ﺑﺮای ﻣﺪت طﻮﻻﻧﯽ  ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ را ﺗﺤﻤﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ ﯾﺎری ﮐﺒﺪ ﻣﯽ ﺷﺘﺎﺑﺪ و ﻗﻨﺪﺧﻮن را ﻣﯽ ﺳﺎزد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺣﯿﺎت ﺷﻤﺎ ﺑﻪ ﮐﻠﯿﻪھﺎﯾﺘﺎن واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ. اﮔﺮ به سلامت کلیه ھﺎیتان می‌اندیشید، رﻋﺎﯾﺖ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻮارد ﻻزم اﺳﺖ.

 

عوامل موثر در سلامت کلیه ها

 

ﻣﺼﺮف ﻣﺪاوم و ﺧﻮدﺳﺮاﻧﻪ دارو

ﯾﮑﯽ از ﻣﻮاردی ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ آﺳﯿﺐ ﺑﻪ سلامت کلیه ھﺎ ﻣﯽ ﺷﻮد، ﻣﺼﺮف ﻣﺪاوم و ﺧﻮدﺳﺮاﻧﻪ داروھﺎﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻓﺮاد ﺑﺎﯾﺪ از ﻣﺼﺮف ھﺮﮔﻮﻧﻪ داروﯾﯽ ﺑﺪون ﻣﺸﻮرت ﺑﺎ ﭘﺰﺷﮏ اﺟﺘﻨﺎب ﮐﻨﻨﺪ. ﻣﺼﺮف طﻮﻻﻧﯽ ﻣﺪت ﻣﺴﮑﻦ‌ھﺎ ﺑﺪون در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﻨﺒﻪ ھﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻼﻣﺘﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺎرﮐﺮد کلیه ھﺎ را ﺑﺎ اﺧﺘﻼل ﻣﻮاﺟﻪ ﮐﻨﺪ.
همچنین پس از کبد بیشترین آسیب را کلیه ها میبینند.

 

عوامل خطر زا سلامت کلیه

 

عدم درمان به موقع عفونت گلو

گلومرولونفريت ( التھاب گلومرول ھا ) بخش ھايي از واحدھاي تصفیه كننده (نفرون ھا) كلیه ھستند كه حاوي شبكه ارتباطي مويرگھا (عروقي خوني ريز) مي شود. شايعترين مشكل اين وضعیت گلومرولونفريت مي باشد كه معمولاً در خردسالان رخ مي دھد که معمولا بدنبال عدم درمان به موقع عفونت گلو پیش مي آيد. بیش از 95 درصد از كودكان داراي اين نوع نفريت كاملاً بھبود مي يابند اما كمي از آنان دچار آسیب كلیوي دائمي مي شوند كه نھايتاً نیاز به ديالیز يا پیوند كلیه پیدا مي كنند.

 

 

فشارخون بالا

فشار خون بالا زماني ايجاد مي شود كه كلیه ھا بر اثر بیماري مختل شوند. كلیه ھا با تنظیم مقدار نمك بدن و تولید رنین و ھمراه مواد ديگر فشار خون را كنترل مي كنند و انقباض سلولھاي عضله اي ديواره ھاي عروق خوني را تحت كنترل دارند.

 

عوامل خطر زا سلامت کلیه

ازکار افتادن کلیه

از كار افتادن كلیه مي تواند مزمن يا حاد (ناگھاني) باشد . در ھر يك از اين كارافتادگي ھا ، كلیه ھا تصفیه موثر خون را آھسته انجام داده يا به كلي عملكرد خود را از دست می‌دھد كه در نتیجه آن مواد زائد و سمي در خون تجمع می‌آید.

از كار افتادن حاد كلیه بدلیل عفونت باكتريايي ، جراحت ، شوك، حمله قلبي ، مسمومیت يا مصرف زياده از حد دارو ايجاد مي‌شود. درمان شامل بر طرف نمودن مشكلي است كه منجر به از كارافتادگي آن شده و گاھي نیاز به جراحي يا ديالیز مي باشد. ديالیز يعني استفاده از دستگاه يا وسیله مصنوعي ديگر براي دفع نمكھاي اضافي ، آب و مواد ديگر بدن در مواقعي كه كلیهھا قادر به انجام چنین كاري نیستند.

از كارافتادگي مزمن كلیه عبارت است از بدتر شدن عمل كلیه در طول زمان در كودكان در نتیجه از كارافتادگي حاد كلیه رخ مي‌دھد كه بھبودي نمي‌يابد، نواقص مادرزادي كلیه، بیماريھاي مزمن كلیه، عفونت‌ھای مكرر كلیه يا فشار خون بالا و شديداً مزمن. اگر زود تشخیص داده شود ، مي تواند درمان گردد اما معمولاً برگشت پذير نیست. معمولاً كودك در آينده به پیوند كلیه نیاز پیدا خواھد كرد.

سنگ‌ھای كلیه از تشكیل نمك و مواد معدني متبلور مانند كلسیم در مجراي ادراري ايجاد مي شوند. سنگ‌ھا می توانند پس از عفونت ايجاد گردند. اگر سنگ‌ھای كلیه به اندازه اي بزرگ باشند كه كلیه ھا را مسدود كند مي تواند باعث درد شكمي شديدي شود. اما معمولاً سنگ‌ھا از طريق مجراي ادراری خودبخود دفع می‌شوند. در بعضي موارد ، لازم است با عمل جراحي برداشته شوند. گوش به زنگ بودن در این مواقع سبب جلوگیری از آسیب بیشتر و به خطر افتادن سلامت کلیه ها می‌شود.

عوامل خطر زا سلامت کلیه

 

التهاب کلیه

یکی از عواملی که سلامت کلیه را به خطر می‌اندازد، نفريت یا التھاب كلیه است.نفریت بر  اثر عفونت کلیه يا بیماري خود ايمني ايجاد می‌شود. نفريت بطور كلی بوسیله مقدار بالاي پروتئین و خون در ادرار مشخص مي شود. نفروزيس نوعي بیماري كلیوي مرتبط با گروھي علائم و نابرابري‌ھاي شیمیايي است. نفروزيس ممكن است از بیماري كلیوي خاص يا واكنش به دارو ايجاد شود. بعضی اشكال آن ارثی اند. شايعترين آنھا در كودكان سنین 18 ماھه تا 4 ساله رخ می دھد و در پسران شايع‌تر است.

 

همچنین بخوانید : عفونت کلیه یا پیلونفریت ، شایع‌ترین عفونت باکتریایی

 

عفونت مجراي ادراری عفونت بخشی از يا كل مجراي ادراری است كه معمولاً عامل آن باكتری‌ھا ھستند. اين عفونت بیشتر به وسیله باكتری‌ھای روده‌ای چون E.coli ايجاد می‌شود كه بطور طبیعی در دهان، حلق، روده و مقعد وجود دارد. اين باكتری‌ھا باعث عفونت‌ھايی در ھر جايي از مجرای ادراری و از جمله كلیه‌ھا مي شوند. بیشتر آن‌ھا در مجرای ادراری تحتانی مخصوصاً در مثانه و پیشابراه ايجاد می‌شوند.
طي يك سالگی به نسبت مساوي در پسران و دختران وجود دارد. در ھر حال، پسران ختنه نشده 10 بار بیشتر از پسران ختنه شده در معرض ابتلا به آن پیش از يك سالگي مي باشند. دختران مدرسه اي 3 برابر پسران دچار آن مي گردند ، چون دختران داراي پیشابراه كوتاھتري نسبت به پسران ھستند.
رفلاكس مثانه اي – پیشابراھي وضعیتي كه ادرار بطور غیر عادي از مثانه به پیشابراه بر مي گردد. حتي گاھي به كلیهھا مي رسد كه عفونت و آسیب مي تواند پس از مدتي ايجاد گردد. در يك درصد كودكان رخ مي دھد و در خانواده می‌چرخد. اغلب پس از ابتلای اولیه مجرای ادراری نوزاد يا كودك تشخیص داده می‌شود. اكثر كودكان دچار اشكال ملايم آن مي شوند اما اگر شديد و بدون درمان باشد می‌تواند باعث آسیب شديد و دائمی كلیه و بعدھا از كارافتادگی آن شود.

 

سرطان کلیه

سرطان کلیه نوعی سرطان است که در سلول‌های کلیه ایجاد می‌شود. این سرطان یا سلول‌های کلیه را مبتلا می‌سازد و یا سلول‌های اوروتلیال درون لگن‌چه‌های کلیه را مورد هدف قرار می‌دهد. سرطان کلیه می‌تواند یک تومور ثانویه ناشی از متاستاز سرطانی دیگر در هر کجای بدن باشد. (به گسترش و مهاجرت سلول‌های سرطانی از یک بافت به بافت‌های دیگر، متاستاز گفته می‌شود.)

این سرطان معمولاً در افراد بالاتر از ۴۰ سال دیده می‌شود، ولی علت دقیق این بیماری مشخص نیست. وقتی كه سرطان کلیه به بیرون از کلیه گسترش می‌یابد، سلول‌های سرطانی اغلب در غدد لنفاوی اطراف یافت می‌شوند. سرطان کلیه همچنین گاهی به ریه‌‌ها، استخوان‌ها و یا کبد نفوذ می‌كند و ممکن است از یک کلیه به کلیه‌ی دیگر منتقل شود.

عوامل خطر زا سلامت کلیه

مشكلات مادرزادی مجرای ادراری

وقتي جنیني در رحم رشد مي كند ھر بخش از مجراي ادراري مي تواند تا به شكل غیر طبیعي يا در جاي غیر عادي رشد كند.
يكي از اختلالات مادرزادي شايعتر خروج دو حالب از كلیه به جاي يك حالب می‌باشد. از ھر 125 نوزاد يكی اين نقص را دارد و می‌تواند كلیه ھا را دچار مشكل و عفونت‌ھای مكرر كند.
مشكل مادرزادي ديگر عبارت است از كلیه نعل اسبي. وقتي دو كلیه در انتھايي فوقاني به ھم متصل شده و نمايي شبیه به نعل اسب ايجاد مي كنند. كلیه نعل اسبي معمولاً به درستي عمل مي كند اما مستعد ابتلا به مشكلاتي در آينده میباشد. اين حالت از ھر 500 نوزاد در يكی پیدا مي شود.

همچنین بخوانید : عفونت کلیه یا پیلونفریت ، شایع‌ترین عفونت باکتریایی

 

ویدئو آموزشی درمورد سلامت کلیه

Leave A Reply

Your email address will not be published.